جدّ او يسار بن خيار يا يسار بن كوتان از مسيحيانى بوده است كه بدستور پادشاه ايران در نقيره ( در حوالى عين التّمر ) زندانى بوده‌اند و خالد بن وليد در سنهء 12 هجرى آنان را أسير كرده و نزد أبو بكر به مدينه فرستاده است . يسار در نصيبهء قيس بن مخرمة بن المطّلب بن عبد مناف [ 1 ] از اشراف قريش افتاد و به همين لحاظ است كه فرزندان يسار را مطّلبى يا مخرمى [ 2 ] خوانده‌اند . يسار چون به إسلام درآمد آزاد گرديد و سه پسر از او بجاى ماند به نامهاى اسحاق و موسى و عبد الرّحمان كه هر سه از راويان حديث بشمار آمده و شهرت يافته‌اند . اسحاق پسر يسار با دختر صبيح كه يكى از موالى حويطب بن عبد العزّى از اشراف مكّه بود ازدواج كرد و از اين زناشوئى سه پسر به نامهاى محمّد و ابو بكر و عمر بوجود آمد كه اين هر سه به پدر خود تأسّى كردند و در زمرهء طالبان علم و علماى حديث به شمار آمدند . محمّد بن إسحاق جوانى خويش را در مدينه در جمع آورى و سماع اخبار اعمّ از مكتوب و غير مكتوب گذراند و در آغاز قرن دوّم هجرى از نمايندگان بزرگ نسل دوم حوزهء علمى مدينه يعنى ابن شهاب زهرى ( 124 ه ) و عاصم بن عمر بن قتاده ( بين 119 و 129 ه ) و عبد اللّه بن أبى بكر بن محمّد مدنى ( 130 يا 135 ) كسب علم كرد و كتاب مغازى عروة بن الزّبير را به وسيلهء مولا و شاگردش

--> [ ( - ) ] محمود بن لبيب ( 96 ) و عبد اللّه بن كعب ( 97 يا 98 ) و على بن الحسين عليهما السلام ( 92 يا 94 يا 95 ) . ديگر آنكه از كسانى كه محمد بن اسحاق بلا واسطه نقل خبر كرده همه پس از سنهء 100 هجرى وفات يافته‌اند . سوم آنكه بنابر اقوالى ابن اسحاق مالك بن أنس ( متوفى در 91 يا 92 يا 93 ) و سعيد بن المسيب ( 94 ) و سلمه ( 94 ) را در كودكى ديده است . [ ( 1 - ) ] براى شرح حال قيس بن مخرمه رجوع شود به اسد الغابه ، ج 4 ص 226 . [ ( 2 - ) ] سمعانى ، انساب ، ق 513 ب .